Hoe corrigeer je een kinderboek? Let op deze tekst- en beeldverhouding
Een zetproef van een kinderboek verschilt aanzienlijk van een zetproef van een roman voor volwassenen, met name omdat er meestal beeld of illustraties aanwezig zijn. Hoe ga je hiermee om als corrector? In dit artikel nemen we je mee in de verhouding tussen tekst en beeld in verschillende soorten kinderboeken, omdat deze van invloed is op hoe je een kinderboek corrigeert.
De verhouding tussen tekst en beeld
Bij een prentenboek speelt beeld de hoofdrol. Het verhaal wordt gedragen door de illustraties, de tekst is ondersteunend en beperkt zich vaak tot een paar regels per spread.
Bij een geïllustreerd kinderboek ligt die verhouding anders. De illustraties zijn nu ondergeschikt: de tekst kan op zichzelf staan en heeft een groter aandeel dan het beeld.
In een graphic novel zijn tekst en beeld gelijkwaardig en vullen ze elkaar aan, mede doordat een flink deel van de tekst in de illustraties zelf staat, bijvoorbeeld in tekstballonnen.
Bij jeugdboeken en youngadultboeken is de tekst dominant. Wel zijn er bijvoorbeeld strooi-illustraties aanwezig om de uitstraling van het boek op te leuken.
Wat je als corrector concreet controleert
Bij een prentenboek check je of de tekst geen letterlijke herhaling is van wat de (voor)lezer ook op de prenten kan zien.
Bij een geïllustreerd kinderboek kijk je naar de plaatsing van het beeld ten opzichte van de tekst. Loopt de tekst er netjes omheen? En staat een illustratie op het juiste moment in het verhaal?
Je controleert ook of beeld en tekst elkaar niet tegenspreken. Draagt een personage in de tekst altijd een kenmerkende zonnebril, maar ontbreekt die in een illustratie waarin het personage een rol speelt? Dan is dat een fout die je aanwijst. Voor boeken in kleur geldt hetzelfde: komt de kleur die in de tekst wordt benoemd overeen met wat de illustratie laat zien?
Bij graphic novels zijn tekst en beeld zo verweven dat je ze allebei moet lezen om het verhaal te kunnen begrijpen. Je let dan op de tekst ín de illustraties zelf: is die goed leesbaar, raakt-ie de randen van een tekstballon niet?
Bij jeugd- en youngadultboeken verschuift je aandacht weer meer naar de tekst en de algehele vormgeving. Staat een strooi-illustratie bij ieder hoofdstuk op dezelfde hoogte, is een opgemaakt initiaal overal op dezelfde manier opgemaakt?
De tekst- en beeldverhouding als leidraad
De verhouding tussen tekst en beeld bepaalt dus waar jij als corrector op moet letten. Hoe dominanter het beeld, hoe meer je correcties erop gericht zijn dat tekst en illustraties elkaar niet tegenspreken of overlappen. Hoe dominanter de tekst, hoe meer je aandacht verschuift naar de tekst zelf en de consistentie van de vormgeving eromheen. Ken je deze verhouding, dan weet je bij ieder kinderboek waar je focus op zou moeten liggen.
Wil je doelgroepgericht een kinderboek leren corrigeren?
In de correctieopleiding Kick-ass corrigeren leer je per genre wat je in kinderboeken kunt tegenkomen, en krijg je een checklist aangereikt die je naast je werk kunt houden. Zo kun je (ook) professioneel aan de slag in opdracht van kinderboekenauteurs en -uitgeverijen.
studio folio is opgenomen in het Centraal Register Kort Beroepsonderwijs (CRKBO). De vakschool voldoet daarmee aantoonbaar aan de Kwaliteitscode voor Opleidingsinstituten.
