Samenwerken met een vormgever: zo lever je als persklaarmaker een schoon manuscript aan
Een manuscript zonder taalfouten is niet automatisch een document dat een vormgever soepel kan verwerken in een opmaakprogramma. Als persklaarmaker zorg je er daarom voor dat een manuscript niet alleen tekstueel, maar ook technisch in orde is, zodat de overdracht naar een vormgever goed verloopt. In dit artikel lees je waarom dat belangrijk is, en hoe je een daadwerkelijk schoon manuscript aanlevert.
Waarom is het belangrijk om de opmaak van een manuscript technisch in orde te maken?
Na het persklaarmaken van een manuscript wordt het bij een vormgever in opmaak gegeven. Die maakt er een zetproef van. Om dit zo soepel mogelijk te laten verlopen is de tekst liefst zo plat mogelijk. Dat wil zeggen: alle overbodige en automatische opmaak moet uit het document gehaald zijn.
Bij het overzetten van de tekst uit Word in een opmaakprogramma zorgt allerlei extra Word-opmaak namelijk voor problemen. Automatische tabs vallen bijvoorbeeld weg. Dan rolt er dus een zetproef uit het programma waarin nergens meer wordt ingesprongen, of inconsequent.
Concreter: dan heb je dus een boek zonder duidelijke alinea’s, of je hebt een boek waarbij er dan weer wel en dan weer niet wordt ingesprongen. Het is ontzettend veel werk voor de corrector en de vormgever om dat recht te trekken. Daarom neem je het mee in de persklaarmaakronde.
Hoe ziet het technisch in orde maken van een manuscript eruit?
Vóórdat je inhoudelijk aan de slag gaat met een manuscript, doe je eerst een technische quickscan in Word. Daarbij gebruik je je onderwaterscherm: dat maakt zichtbaar wat zich onder de oppervlakte van het document bevindt, dus alle opmaak die je normaal niet ziet. Zo beoordeel je hoe het document er technisch voor staat, en welke overbodige of automatische opmaak je moet verwijderen voordat je het naar een vormgever kunt sturen.
Tekstsoorten coderen
Naast het technisch in orde maken van het document, breng je er waar nodig ook coderingen in aan, bijvoorbeeld met accolades of blokhaken. Daarmee geef je aan wat er afwijkend van de lopende tekst (ook wel broodtekst) moet worden vormgegeven. Denk bijvoorbeeld aan hoofdstuktitels, deeltitels, WhatsApp-berichten of krantenartikelen.
Op deze manier kan de vormgever deze afwijkende tekstsoorten moeiteloos onderscheiden van de lopende tekst, en hoeft-ie er niet naar te gissen. Zo voorkom je fouten waarbij bijvoorbeeld tussenkoppen op verschillende niveaus (een hoofdstuktitel, een paragraaftitel of subkop) inconsequent worden vormgegeven. Geef je deze niveaus wél consequent aan, dan kan de vormgever dit in één keer goed verwerken.
Wat een zorgvuldige overdracht oplevert
Een manuscript dat technisch goed is voorbereid voor opmaak, heeft verderop in het maakproces van een boek een groot voordeel. Hoe schoner en consequenter het manuscript de opmaakfase ingaat, hoe netter een zetproef is, en hoe kleiner de kans dat de corrector daarin nog iets over het hoofd ziet.
Het is bovendien een teken van professionaliteit. Een vormgever die van jou een technisch schoon manuscript ontvangt, weet dat hij met een persklaarmaker te maken heeft die het gehele maakproces doorziet. Zo draag je als persklaarmaker actief bij aan een zo verzorgd mogelijk boek.
Wil je leren hoe je een manuscript technisch in orde maakt?
In de opleiding eindredactie Powerful persklaarmaken leer je met je onderwaterscherm in Word een technische quickscan uit te voeren en een manuscript technisch in orde te maken, inclusief het coderen van tekstsoorten voor een vormgever. Zo weet je precies wat er nodig is om een manuscript soepel over te dragen.
studio folio is opgenomen in het Centraal Register Kort Beroepsonderwijs (CRKBO). De vakschool voldoet daarmee aantoonbaar aan de Kwaliteitscode voor Opleidingsinstituten.
