Doorgroeien van persklaarmaker naar redacteur: 3 aanwijzingen dat dit passend is
Een manuscript persklaarmaken betekent kromme zinnen netjes rechtbreien, stopwoorden schrappen, de alinea-indeling verbeteren en een manuscript technisch in orde maken. Dat werk beheers je goed.
Maar nu merk je dat je steeds vaker blijft hangen op iets anders dan de zinsbouw, zoals de opbouw van een hoofdstuk, of de geloofwaardigheid van gebeurtenissen. Je focus begint automatisch te verschuiven van de taal naar het verhaal. Doorgroeien naar redacteur is daarom iets wat je overweegt. Dit zijn drie aanwijzingen die je vertellen dat je daar klaar voor bent.
Terminologie
Bij een professioneel maakproces van een boek is de persklaarmaakronde de tweede, grote redactieronde van een manuscript, waarbij de aandacht specifiek uitgaat naar de (opbouw van de) tekst.
In de eerste redactieronde is het manuscript door een redacteur geredigeerd op hoofdlijnen. Plot, personages en de spanningsboog zijn onder de loep genomen. Wanneer het volledig uitgewerkte en herschreven verhaal daarna staat als een huis, dan is het de beurt aan de persklaarmaker om de tekst goed en lekker leesbaar te maken.
Aanwijzing 1: Je hebt de neiging om grote structuurwijzigingen voor te stellen
Je signaleert tijdens het persklaarmaken dat een scène eerder in het verhaal veel beter tot z'n recht zou komen, of hebt de neiging om een heel hoofdstuk te willen schrappen.
Als redacteur kun je hier advies over geven, maar als persklaarmaker werk je op mesoniveau, wanneer de grote lijnen van het verhaal al vaststaan.
Aanwijzing 2: Je hebt oog voor de spanningsboog in het verhaal
Je voelt het wanneer het tempo wegzakt, of wanneer een climax net te vroeg of te laat komt. De opbouw van het verhaal als geheel overtuigt niet.
Tempo is een van de verhaalelementen die een redacteur beoordeelt, samen met onder meer plot en structuur, personages en setting. Als persklaarmaker kun je hier maar tot op zekere hoogte iets mee.
Aanwijzing 3: Je krijgt energie van het idee om auteurs intensief te begeleiden
Als persklaarmaker heb je doorgaans geen rechtstreeks contact met de auteur. Werk je in opdracht van een uitgeverij, dan loopt het contact met de auteur via de bureauredacteur. Maar als redacteur ben je in zekere zin ook cheerleader en klankbord, adviseur en vertrouwenspersoon: je moedigt een auteur aan, signaleert wat er beter kan én wat er al goed gaat.
Trekt die coachende rol je aan, meer dan het sleutelen aan tekst alleen? Dan is dat een sterke aanwijzing dat het beroep van redacteur goed bij je past.
Het verhaal op hoofdlijnen beoordelen
Een redacteur houdt zich bezig met het beoordelen van een manuscript op macroniveau: acht verhaalelementen, waaronder conflict, personages, plot en structuur, perspectief, setting, tempo, dialogen en stijl. Je vertaalt wat je signaleert naar een helder leesrapport waarmee de auteur zelf aan de slag kan – jij lost het niet op, je wijst aan, spiegelt en adviseert. In dit artikel lees je meer over wat een redacteur precies doet.
Wil je doorgroeien van persklaarmaker naar redacteur?
In de redactieopleiding Razor-sharp redigeren leer je manuscripten van fictieboeken bewerken en auteurs begeleiden, zodat je professioneel aan de slag kunt bij uitgeverijen of in opdracht van auteurs die hun boek uitgeven in eigen beheer.
studio folio is opgenomen in het Centraal Register Kort Beroepsonderwijs (CRKBO). De vakschool voldoet daarmee aantoonbaar aan de Kwaliteitscode voor Opleidingsinstituten.
